maandag 31 augustus 2015

Een quasidigitale onderwereld

Kennedy en Bogaerdt/Van der Schoot / Solistenensemble Kaleidoskop: Orfeo 
Ruhrtriënnale, Zollverein Essen, 29 augustus
Vandaag in Theaterkrant.nl

Foto: Julian Röder 

Wie in de jaren negentig jong was en computerspelletjes speelde, herinnert zich wellicht nog wel de roestige, onderaardse industriële kerkers van Quake, de meest esthetische first-person-shooter ooit gemaakt. Zo’n soort omgeving, maar dan bovengronds, is de Mischanlage van het UNESCO-werelderfgoed Zollverein in Essen, dat theatermakers Susanne Kennedy, Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot hebben uitgekozen voor hun bewerking van Monteverdi’s opera Orfeo. Een goede plek om af te dalen in de onderwereld.

Alleen is voor deze voorstelling in de silokamers een tweede onderwereld gebouwd, die aan een heel ander computerspel doet denken: een serie steriele, buitenwijkerige prefab-decors die zo uit The Sims lijken te komen, zo plat en blokkerig als mogelijk, zwevend in de ruimte en verbonden door gangen. Deze kamers worden bevolkt door vrouwachtige wezens met uitdrukkingsloze latex maskers en blonde pruiken op en met nondescripte witte en pastelkleurige kleren aan.

dinsdag 14 juli 2015

Cover Op Ruwe Planken 14.2

Nijmeegs literair (studenten)tijdschrift Op Ruwe Planken vroeg me de omslag te verzorgen voor het Theaternummer. Hij is mooi geworden. Vind ik.



maandag 29 juni 2015

Een festival van tussenvormen

ArtScience Interfaculty 25 jaar (ASIF25)
Paradiso, 27 juni

Vandaag op Gonzo (circus)

(SHIFT) door Optical Machines


ArtScience bestaat 25 jaar. ArtScience is de ‘interfaculteit’ van het Koninklijk Conservatorium en de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, die zich, zoals de naam al zegt, niet alleen toelegt op relaties tussen geluid en beeld maar ook tussen kunst en wetenschap. Een grote afdeling is het niet – de afdelingshoofden maken gewag van 221 alumni sinds het schooljaar 1979-80 – maar het is een opleiding die als weinig andere school gemaakt heeft: als er in Nederland iets met installaties en projecties gedaan wordt, is de kans groot dat ArtScience er mee te maken heeft.

Répons/Dépons

Het jubileumfeest, afgelopen zaterdag in Paradiso, heette officieel deel van het Holland Festival te zijn. Daar was weinig van te merken: er was geen logo of staf van het HF te zien, en de festivalorganisatie was al twee dagen eerder begonnen met terugblikken en bezoekersaantallen publiceren. De enige link bestond uit een lezing over wijlen Dick Raaijmakers, de oprichter van de interfaculteit, en zijn reactie destijds op Boulez’ Répons, een van de spektakelstukken van het HF dit jaar. Die reactie was dan ook markant. Raaijmakers vond dat Boulez met het gebruik van de computer als echoput in Répons de muziek tot het ‘simpelste, primitiefste principe van de herhaling had teruggebracht’, maar daarmee wel de rol van de uitvoerende uit het oog was verloren. Dus schreef Raaijmakers Dépons, waarin een acteur met citaten van Boulez en Oosterse theatergebaren de echo’s aanstuurt.

zaterdag 27 juni 2015

Freudografie

9 juli opent in EYE een filmprogramma met de komedies van Woody Allen. Bij de opening kun je neervlijen op een sofa om door mij je zieleroerselen in beeld te laten vatten. Hier vast wat proefdraaisels, en een paar angsten, neurosen en complexen uit de oude doos.






vrijdag 12 juni 2015

Een langzaam opengaan van ogen


Een bouwmeestersopera

Arnoud Noordegraaf, Asko|Schönberg e.a., As Big as the Sky
Muziekgebouw aan ’t IJ, 11 juni, Holland Festival

Vandaag op Gonzo (circus)

De hoofdrol in As Big as the Sky van Arnoud Noordegraaf wordt gespeeld door een torus-achtig object. Om nauwkeuriger te zijn is het een met wit gaas bespannen raamwerk, dat van onder een cirkel met een vierkant gat en van boven een vierkant met een rond gat is. Voor wie deze beschrijving niet helemaal te volgen is, heb ik ‘m nagetekend. Het ding is meer dan manshoog, half het podium breed en roteert gedurende de voorstelling, zodat het halverwege als een soort alziend oog boven het podium hangt.

Het ding, ontworpen door Ai Weiwei, staat symbool voor zowel het oude als het nieuwe China: cirkel en vierkant staan naar verluidt van oudsher symbool voor hemel en aarde, en de vorm van een cirkel met een vierkant gat kom je in elk museum van Aziatische oudheden tegen. Tegelijk representeert het de koepel ‘zo groot als de hemel’ die het hoofdpersonage wil bouwen. Het witte gaas wordt gebruikt als transparant projectiescherm, met letterlijk een zwart gat in het midden; alle beelden worden er door vervormd. De verdere cast bestaat uit een Westerse architect, een Chinese ster, een journaliste en een lokale ‘nieuwszanger’, dat wil zeggen, iemand die zingenderwijs het dorpsnieuws verspreidt.